Kailak unay ida a dua. Agdardara ti pusok iti saem. Nauneg ti ladingitko. Ti
ipapanawda ket nagrigat a daeren. Agmaymaysaak. Lilian de Vera, iti pannakapapatay ni Jun a kaingungotna ken ni Lia, ti ubing nga anakda, iti ima dagiti pulis idi Disiembre 2008. Manipud iti email nga agpulpuligos, Abril 12, 2009, Domingo Gloria
Patgek a Lilian de Vera:
Ti nagan ni Jun de Vera ken maipanggep
iti kinapudno. Ti Vera ket apiliedo
a mangkumkumpleto kadagiti proposision
a baliksentayo tapno ipeksa dagitoy
a kawawtayo dagiti kinakalawakaw
nga im-impentayo iti puso.
Kasta met ken Lia, ti patpatgen nga anak
nga anak iti nasam-it ken agsarsarsimaddeng
a katawa ken dagiti naragsak a kari
ti panagiyalikaka
no ti buok ket aminen ket uban
no dagiti tumeng ket didan mabaelan
dagiti babantot dagiti tawen.
Ti nagan a Vera ket agtalinaed
iti ama ti anak nga ubing
iti anak ti ama a napadso
dua a palagip iti kaudian
no ania ti kita ti justisia
iti pagilian a kabukbukodan:
dagiti bagida ket binuttabuttawan dagiti bala
nabulsek iti pudot iti tropikal nga ili
ket ngarud, kas kadagiti kaliado a bagbagitayo
a di makita kadagiti sumagmamano a darikmat
iti maysa a Disiembre a kas ita
ket panawen dagiti leddaang a kakaruan
no ti kabaelan laeng ket dumawat iti kaasi
agpukkaw iti laksid iti maramaniak
a panagbusi dagiti paltog
paputoken tapno idawat ti pannakaisardeng
ti pannakapapatay dagiti tagtagainep.
Agpadakayo a mabendisionan koma, ibagam,
Lilian, ibagam iti bukod a panagulimek
iti panagmattider
ti balikas ket mapukaw iti lubong
iti panangarakup kadagiti bangkay a nalamiis
nabunubonan iti daytoy a burburtia
ti di nainrebbengan a panawen ti ipupusay
uray no kasaom ida iti ulimek
iti dayta di maiyebkas a saibbek
a dagiti laeng babbai ti makaammo
dagiti babbai nga assawa ken in-inna
dagiti babbai a mangidatdaton
kadagiti estoria a makaited laing
iti daytoy a daga, daytoy daraan a daga
a mangmangted kadatayo kadagiti kaultimuan
a pagbutbutngan
a ditay kabaelan nga ilawlawag, saan ita,
saan kadagitoy a bulbulan
a matimud ti aweng ti idadateng
ti kansion ken misterio.
Kunaenmi iti esposo:
Ti esposa ket iti Simbaan ti Nazareno
nga adda iti nangisit a tao-dios, milagroso a makuna
agmulmulengleng kadagiti nautoyan a ruprupa
mulmulenglenganna ti sapata ti asawa
a kanayon a dumiklawit iti mansayagmo
taripatuennaka iti pannakatay
sagiden ti agledleddaang a diar
a dina met masagid
ken agkanna dagiti nangisit a saka a marmol
dagiti dadduma ket maminribudan nga immagek
sakbay ti batang ti asawam a tumakder
manipud kadagiti pilko a tumeng.
Ania daytoy a naigamer
iti dayta a pammati, iti asawam,
ken ti pannakasapul kadagiti kararag
ken dayta panagpakaasi iti grasia
iti grasia a bugbugtong laeng?
Ipasimudaag ti report ti maipapan
iti panagkikinnalub dagiti ulbod a mammapatay
dagiti aramidda
ket am-ammotayo
mabalin dagitoy nga aginaldaw
nga is-istoriatayo.
Isuda, dagiti pulis a ti rebbengda
ket salaknibandatayo
a dagiti biagda ket sustenirantayo
a dagiti mangisakit nga ima ket isakittayo
tapno iti kasta ket agtultuloyda
a mangiyadayo kadagiti iti peggad
iti panangikarida kadakayo
kadagiti kabaelantayo a mangted iti pammakawan
ti gandattayo a manglipat
ngem daan dagitoy
a singin a panangitumba!
Kasano a malipatanmi no di ket
maarakattotkami, makapungtot, agleddaang
gapu ta iti panagkarkararagmo, Lilian,
pinagfiestaanda met ti inosente a bagi
ni Lia, ti anakmo kadagiti ubbing unay nga edadna
a ti katawana ket ti grasia ti inana,
ti grasiam a nasam-it, nakasamsam-it?
Kasano a malipatanmi
no di ketdi makigubal, makidangadang
kontra iti daytoy a kinatuso nga awaganmi
iti linteg ti kabakiran
wenno ti panaglangan daytoy
kadagiti ima dagiti uniformado nga agpappapatay,
isuda a mangitalek kadagiti balabala
dagiti umuna a rag-otayo
kadagiti temporario a plano
ti istruktura ti marismarisan a ragsaktayo?
Saan, ti kasungani ti adda kenka:
ti uni dagiti bala a mangdamdamgis
ken ti pannakakusbo ni Jun iti daradara a daga
ken ti pannakapadso ni Lia iti natadtad ti bala
a barukong ti amana
a dagiti angesda ket agkammayet nga agmaymaysa
iti dayta a maudi a ritual ti komunion,
maysa nga ima iti rupa ti balasangna,
ti maysa pay nga ima kadagiti bibig ti ubing
a mangpaspasardeng kenkuana,
itantanamitimna kenkuana
ti maipapan iti langit
nga adda laeng iti asideg,
ti langit a papananda a dua
ti langit nga ita ket awanka
sika, Lilia, kadagiti dakes unay a darepdepmi,
iti nabayag, nakabaybayagen a panawen
ngem saan iti daytoy a panawen ti panakigubal
saan nga ita a karrugi pay laeng ti rinnikiar
saan nga ita a daytoy nga awag ti panagbantay
kontra kadagiti mangiyal-alikaka kadatayo
ket maysa nga awag a masapul nga aramiden
iti kaudiananna.
Ibagam a sursuruem ti agbiag
nga awanda iti denna:
aramidem, pangngaasim ta aramidem.
Ammo dagiti tumengmo ti sukog
dagiti buteng ken lua ken pammati,
ti bagim ammona no ania ti kinaimbag
nupay ti panagleddaang
ti mangpalinaed kenka
a siririing.
Ipatulodmi kenka dagiti kararag:
ammo ti angin ti pagturonganna
ti espiritu ti init ket dumanon
kenka tapno iti darang ti init
ket ti pul-oy
ket makitamto ni Jun ken Lia iti maminggasut
iti balligi a matagikua.
Ngarud, mapanka a kadua ti init,
mapanka a balon ti bendision
ti simmagaysay a bulan
ket iti silnag daytoy
awagam ni Jun ken Lia
kadakuada nga ibaga
nga iti dana ket surotenda ti dalan
dagiti anghel ti lawag,
ti maysa a maudi a lawag.
A Solver Agcaoili
Hon, HI/Apr 17/09
