Panagsalbar

Kayatko a salbaren ida (dagiti tallo nga annakko a babbai), salbarek koma ida, ngem napadsodan, O Dios, O Dios! Dr. Aboul Aish iti Gaza, Youtube.com, Enero 17, 2009

Maysaak a duktor ti dunggiar ken gerra,

amin a napait a balikas iti baet dagiti sagrado

a diding ti Jerusalem. Kanayonko nga iyapros

dagiti ima kadagiti sugat ti rabii ken aldaw

iti panangpagungga dagiti bala, idi ken ita

agbusi dagitoy kadagiti rungsot kadagiti amin a suli

ket amin nga ar-aria ken anniniwan

mansuenda iti pannusa, kas iti adipen

a malatigo tapno agsayasay ti dara

agayus a kas karayan kadagiti kalsada

dagiti lalaem maipilkat kadagiti ruangan

a pagserkan dagiti mannakigubat

a panagduadua iti kappia.  Matay dagiti igam

iti pannakapadso dagiti mapuntaan a buteng

di makailasin iti ibit a mangikanawa.

Ita a bigat a nalawag, kinunak kadagiti annak,

waloda amin nga agtawid iti kapanunotan

kadagitoy a binnalubal iti kinadaksanggasat:

iti oliba a ti bulong daytoy nga agparipirip

ti dios dagiti panawen iti sari-ugma, nga idi un-unana

ket matiktikawen. Ngem ita, kadagiti raya

ti init iti Gaza a mangbirok kadagiti nakalemmeng

a dagensen kadagiti siled a tanem ni ayat

kadagiti komedor a lua ti idasaren a pammigat

iti darang ti aldaw a kadagiti agsipnget

mangigigir iti masansanen a pammakawan

ditoy nga agbiroktayo iti imnas a nasudi, 

pammateg kadagiti sugat iti maaldawan nga oras. 

Tuldekak dagitoy a balikas, iyebkasko

manipud iti bubon dagitoy a saibbek:

tallo kadagiti annak ti parmeken ti bala

dagiti maladaga a bagi ti namnamak kadakuada

dagitoy ti sumuko iti dangadang ti kappia!

Ibitak amin dagitoy ket amin koma nga amma

ket kaduaendak nga agdung-aw, agtabugga

a mangkarit iti langit, agsaludsod nga awan ressat

no apay a ti biag a naunday ket kadagiti laeng matay!

Tallo nga annak a babbai ti indatonko

iti daytoy a rinnupak: ubbing a ti isemda

ket dagiti bannog ken kettang kaniak ti subad. 

Ngarud denggenyo, padak nga amma:

mangngagasak iti ag-agalen ti agrakaya a bagi

kas iti isip, kararua, ken il-iliwen nga ili nga awan

iti ladingit nga ammok a ti kaaddana

ket iti pagbabakalan dagiti pammadso a kas itan.  

Ngarud, patgandak koma nga agbasbassawang:

ibitik ti nakakaasi a panungpalan ti lasag

a kadagiti annak ket iti isu amin a nabiag

iti nasayud a kasasayudan nga apagapaman.

Sakroyek koma dagiti naidasay nga annak

ngem iti barukong ket ti dalluyon a rumkuas

lemmesenna amin a rikna nga iti lagip

ket ti nasantuan a ginnasanggasat

a koma, kadagiti tuldek ti sentensia

ket ti agrapiki a kararag ti panagwaywayas

ngem ita iti panagsaksi ti angesda magsat!

A. Solver Agcaoili

Hon, HI/En 27/09

A Name to a Face/Nagan iti Rupa

And I am glad that I can finally put a name to a face. J Bowen, BBC News Middle East, "Bowen's Diary," Jan 23/09

A name to a face/

nagan iti rupa.

Ania a Gethsemani daytoy,

ti mangbirok iti nagan para iti rupa

ti mangihuego iti rupa iti nagan 

nga agkatangkatang kadagiti naidasay

a panagmalmalanga ti bomba

iti Gaza, kas iti mapukpukaw a Palestino

kas iti Jerusalem dagiti gagem

a managkamalala?

Iti baet ti didigra 

iti balikas

kas iti saning-i, 

kasano daytoy,

kasano nga awiten ti babantot

ti napaidam a kappia? 

How do we ever settle

for something lesser than this peace

when the home is a graveyard

of all what we have hoped for

and today, today, the remnants

of the people's dreams 

are ruins 

are ruins of the only

language they know 

the language they know how?

Aglibas kadakami dagiti palimed

ti kari a naitantan, 

kadagiti kanalbuong

ti igam wenno iti siled ni diruan nga ayat

nga ita ket tanem ti garakgak.

Kadagitoy a bakir, lusod, waig,

kinelleng, urit dagiti oliba wenno ubas

a ditoy, uray ti tartarubong mapasag: 

young faces with no names

young fathers with no names

names looking for their faces

fathers looking for their sons

sons looking for their fathers

only to meet in farewells

that come too soon

even as we allow our fears to evacuate

go home to a place with no walls

except those of the dark nights coming

to us too soon and endlessly cold

in this fall of our grief. 

Ti lenned a rabii,

adalem kas iti ibit, saning-i

nga agbirbirok iti pingping

a pagkarayanan ti lua ti ama.

 

Kuna ti ama:

The dark night of our fears

walled us from all the dangers lurking

and we succumb to death,

the arms akimbo catching up on us

even as we pray one thousand times

pray harder so that bombs 

would not fall on our living rooms

they would not fall on our young ones

so they can recite who we are in the years to come

the young ones whom we entrust our souls

and sins, and the salvation of our fathers. 

Agrutingto pay ngata dagiti salakan, 

kas iti talisman

ti lagip iti putot nga iti isisingising ti init

ket ti pannusa ti kanion a balinsuek?

Kasano, kasano nga itabonko 

dagitoy a saem

kadagiti daga a maslep iti dara

daga a matris dagiti amin 

nga an-anek-ek

manipud idi aginngga ita 

a panawen ti paripirip?

Kuna ti agiwarwarnak:

nabirokakon ti nagan

dagiti rupa:

ti ama iti saibbekna

ti anak iti kanibusananna.

A. Solver Agcaoili

Hon, HI/Jan 24/09 

 

Panagkautibo iti ayat idiay Gaza

GAZA CITY, Gaza Strip –Nagitennag iti nasurok a sangagasut a tonelada ti bomba dagiti eroplano a panggera ti Israel idiay Gaza idi Dis. 27. Adda iti turay ti Hamas ti nasao a lugar. Namkuatan ti pannakatay ti nasurok a 200 a tattao daytoy a kampania ti Israel kontra ti Palestino, kas panangdefensana kadagiti umilina iti agarup aginaldaw a panagpatayabda iti missile iti sakupen ti Israel.   

1.

Dumket ti eksena 

iti muging a mautoyan

makigingginnantil

iti daytoy a malmalaga:

ti sirena a wangwang

ti panagbakwit dagiti buteng

ti kanalbuong a pasakalye

ti makapisti a pangpanggepen

dagiti mortar, kanion, rifle

kas kadagiti tao a welwel

kas iti didigran nga imud 

dagiti sibabalud a pagel

ti pannagna iti isu met laeng

a dana, kabsat iti kabsat

 

iti ritual dagiti tulagan a makalasat

kadagiti husga ti pinnaksiat.

Rumkuas dagiti al-allia

ti ganggandiong a kappia

iti daga a naikari

iti siglosiglo itan a riri. 

Ania a pallatibong

ti mangpugsat iti anges 

ti dua gasut di agkurang a biag

no di ket agsurok a binnales?

Adda man bomba iti lukong 

ti dakulap dagiti naidasay

adda man kadagiti soldado 

ni patay wenno ti bomba iti kabusor

adda man iti tartaraudi a saludsod

iti kanito ti mangukom a dios

mano pay dagiti ubing a sugat

ti maipatli iti aglakaddugan a ranggas?

Ta kasano nga ilawlawagmo

iti agar-arakattot a tapok iti pagbabakalan

tumayok a kas salamangka

nga agsuek iti patibong

ti isu met laeng tapok nga adalan

tapno iti saan laeng a maminpinsan

ket makasursuro a di mainsasaan

nga agbirok iti angot ti dara nga iyatang

iti altar ti dios nga agpampamayan

iti templo dagiti mannubbot a pimpiman?

Agsusupadi dagiti aweng ita,

dua nga aldaw kalpasan ti paskua

ti pannakayanak ti maladaga

a mangispal kadatayo

 

iti panagpipinnagungga

a panangiyadal iti leksion

ti mataginayon a kappia:

kanion kontra iti bato

panagipangta kontra iti pamutbuteng.

biag nga utangen, biag nga imaro.

Kasano nga itabonmo dagitoy a buya

iti aglawlaw dagiti nadiosan a purok 

ti sementerio dagiti agbabbabawi a lua 

a koma ket tumrem manipud kadagiti turod

wenno taeng a mabalo, maulila

marebba kas iti panteon ti ari nga ulbod?

2.

Asinno a Palestino ti di masugatan

kadagiti maburak a panggep

kas iti agwarawara a riduma

dagiti bomba nga iti dulang

iti panawen ti panagraranud 

adda iti ungot?

Asino nga Israelita ti di matay

kadagiti sao nga iti barukong 

punial daytoy a maitugkik 

iti amin a puon

ti panagsagaba iti antigo

a panagur-uray

iti final a sapata

kabsat iti kabsat

iti dara kas iti panagsagaba?

Di kadi ta maymaysa a bagi

ti naggapuan a puli

dagiti maris ti sabong

kadagiti tanem dagiti pimmusay

iti man Gaza

iti Jerusalem

iti West Bank

iti Tel Aviv

nga amin ket nakakita

iti panagbettak ti guranggura

iti purok a pakaimassayagan 

dagiti bangkay nga agmadi

koma a pumusay

iti purok ti profeta

ti daniw ti rebolusionario nga ayat

a kadagiti agek agpitik, agungar,

agbiag?

A. Solver Agcaoili

Hon, HI/Dec 28/08