Bisperas ti Nangisit a Kristo

Bisperas ti nangisit a Kristo
inton bigat, ti Viernes
dagiti sakasaka a kas kaniak:

dagiti mamati kadagiti tagiruot
dagiti agpannuray adu nga anting-anting
manipud iti susmariakusep

sansanantek agingga iti panangkurus
iti muging iti mamitlo
a sukal kadagiti demonio

iti man Honolulu wenno
iti tangatang dagiti abusado
a no agtabbaaw awanan modo.

Masaksiak ti sala agurgurigor
a padpadek nga iti aspaltado
a dalan iti Plaza Miranda agsurnad

ar-arimpadek nga agur-uray
panangiburay ti padi iti signos
dagiti nangisit a rebultot' nangisit a dios.

Agur-uray sangapulo a dalan
a pagrikosan tantanamitim
a rangtay ribo nga ir-iroken

a milagro ti agbusi a balikas:
baldado mabannog a gurgurong
kas iti bibineg ti utek

ngem ti Jesus Nasareno
kadagiti ar-araraw agidulin
nga agisakibot ladladingit!


Adda buteng iti alintatao
ti nagkuna a buyogan
ti panagrarek ti karabukob

tapno dagiti plema ket agbugsot.
Indeppelkot' barukong ni ayat
iti barbangisit a ramay ti saka

ti nakamansayag a naplakda a Dios
ket amin a lagip iti pannubbot
ket ti konsierto dagiti birkog.

A, ta adu a panagtestimonia.

A, ta adu a panangipapan.

A, ta adu a promesa ti pamilawan
tapno kadagiti maitupra katay
ket ti halabira ti agpaspasanaang.

Adda ringgor kadagiti tambor
kas ti panaguyek no panawen lam-ek
kas ita ngem ti temperatura dagiti daniw

ket kas iti agkumbumbulsion a karro
ti natay a dios dagiti mangnamnama
iti nalinay nga innapuy

ti makabang-ar rusok a digo ti ipon
wenno ti mabatobalani a sabong
ti alukon. Awan dagitoy kadagiti kaliehon

ti Quiapo a pagilian ti nangisit a dios.


A Solver Agcaoili
Quiapo, Manila

Darangadang

MANILA, Philippines — In Filipino-American activist Melissa Roxas, they see the children they lost or are aching to find. Nikko Dizon, Inquirer, Jul 25/09

Siak ti nagannak dagiti sasainnek:

ama dagiti pannakaidasay

dandaniw a nagkaadu,

pumusayda

kadagiti binatog ti liday

ina dagiti an-anek-ek

a kadagiti din donselia a karsel

marikor iti agallangongan nga ulimek

kadagiti rabii a masaplitan

ti agpakpakaasi a boses,

timek ti panagun-unnoy

panangamin kadagiti amin a basol

a di inaramid, di ammo

tapno koma dagiti soldado ni ayat

ket iti ili a maipaay

maidaton kas iti sagrado a danum

a dagiti pentekostes ti lawag

ket iti nakem a maidulin

din masibrong dagiti barrairong

a panagaradas iti ragsak

Riparenmi ita dagiti aktibista

a tured kadaytoy nga ubing

(isuna a nagsubli tapno agsaksi)

a kadagiti balikas ket surongenna

ti kadawelan nga apres

tapno iti kanito dagiti ilalayaw

kadagiti serreg ti buteng

ket ti agluloken a rikna

nga iti pantok ti turod

sadiay a maitanem

tapno ti makapurar a saragisag

ti darangadang ket iti duag

a lumaem, bumalay kadagiti taeng

nga iti nabayagen a panawen

ket iti sipnget naadipenen!

Anian a kasasaad ti panagulimek

nga iti baet dagiti paggaak

dagiti nakapatig nga abuyot ni patay

ket ti agrusing a biag

kadagiti arapaap nga iti daniw

maibalo kas iti naikari nga unas

a no us-usen ket ti sam-it

a kadagiti masakbayan

ti ili ket sadiay a maigasat

Kitaenmi daytoy a tured

iti agkiet a barukong kas iti rikna

Ngem kas iti beggang nga iti agsapa

a kas ita ket agrayo iti lam-ek

allangonentayo amin a buya

ket kadagiti kambas ti pannubbot

sadiayda amin nga ipinta

Sika ngarud a nagsubli

ti pangnamnamaanmi:

dagiti balikas a kadagiti walang

dimin mapasubli uray no awaganmi

amin nga ansisit buaya

marmarna tikbalang kapre!

Ibuksilam amin a pakasaritaan

manipud iti genesis dagiti panagawan

Iringpasmo daytoy iti apokalipsis

dagiti panagungar dagiti tagainepmi

nga iti dakes a turog ken nargaan

Sika ti mangirakurak iti amin:

nga aggibus ti adalem a rabii

iti darangadang ti panangsubbot

di maungpot a pannakairurumen

Sawen dagiti dida sawen:

silaba iti kada silaba dagiti makaagas

nga aweng

Ibagam a manglimlimo dagiti darikmat

iti sarindaniw dagiti agmukmukat

A Solver Agcaoili

Hon, HI/Sept 21/09

Panagtayab ti Panawen

Panagtayab ti Panawen

Tempus fugit. Sic transit gloria mundi! Time flies. Thus passes worldly glory! Agtayab ti panawen. Kasta ti nainlubongan a dayaw!

1

Maysaak nga estranghero

iti daytoy maudi a pannakaidasay.

Agosto Uno iti daytoy

Nga isisina kadagiti amin

A nalabaga nga unget

Ken de-rosas nga ayat,

Naisangrat iti ili nga ing-ingungoten

Kas met iti bukod a bagi

Iti bukod a panungpalan

Dagiti agtalapuagaw a kanito.

Iti pantok dagiti bantay iti Sante Fe

Ket ti pakaammo ti kasimpungalan

Dagiti bukod a darepdep, agkabannuag

Daytoy a balikas ti main-inaw

A panagipapas tapno iti bersikulo

Dagiti panagdaliasat ket maiyebkas

Panagibales kadagiti amin a kinadakes

Dagiti mersenario nga oras

Kinadakesda kadagiti umili a kas kaniak.

Simminan ti babai nga amarilio, impatayab

Ti kasimpungalan dagiti amin a revolusion

Iti text, mensahe a para iti pantok

Dagiti nagkaadu nga aramid iti kinalinteg

Wenno ti kaing-ingas daytoy

Kas iti anniniwan dagiti pimmusay

Nga anniniwan iti di makaidna nga agpatnag

Agur-uray iti pammadso dagiti nakalkaldaang

A pasamak: matay tapno agbiag

Dagiti ar-araraw a kadagiti kalkalsada

Ket panagdadagsen daytoy

Iti matris dagiti amin a ranggas

Dagiti diktador, dagiti soldado dagiti diktador

Isuda a nagkukumplot tapno kadagiti allawig

Ket ti mata ti dalluyon nga iti patag agsaknap

Mangikipas kadagiti rugi dagiti sarita

Tapno iti gibus dagiti gartem ket ti kasaba:

Baro a gimong para iti amin

A mayat a mamati iti bubussog

Wenno paparaw wenno panaas ti sellang

Iti ili a nakaiyanakan dagiti gulib

Iti komedor kas iti bukot

Kadagiti oras ti pannangan

Kadagiti oras ti iriridep nga al-alawem

Dagiti amin nga imahen ti kinaasinno

Dagiti kari ti demokrasia a sapata ti inana

Wenno ti pangiyiladan iti kettang

Iti agmalem a panagpasanaang

Kadagiti tumeng kas iti bukot

Iti agmalem a panagimurit kadagiti numero

A nainap.

Sumangkautro met dagitoy a kigaw a gasat

Sumangkautro met dagitoy nga appan

Para iti koma nalabon a panaglalanglang

A saan ket laeng a dagiti annak ti pangulo

Ti agkuna nga adda karbenganda

Nga agbirkog kadagiti saemtayo

Tapno aramidenda dagitoy a milagro

Iti panagabalbalayda kadagiti dunortayo

Tapno manipud kadagiti nana, kas kadagiti dara

Nga agsayasay manipud iti maabaaban nga utek

Ket dagiti pirak ti ili a kadagiti sabali nga ili

Ket igatangda kadagiti paraiso.

Pagtaengan a minimilion manipud kadagiti kalio

Bilok, telkak, ling-et, anangsabtayo

Pagtaengan a dagiti laeng nawaya a panagabuso

Ti agindeg tapno iti kursada dagiti riknatayo

Ket ti panagulimek, maulit-ulit a panagulimek.

Ta kastatayo met ngamin, kas idi

Kasta met ita awan inggana.

Para buyatayo kadagiti amin a komedia

Ti linnanggongan: daanam, daanam

Ti biagmo a maiwalang

No ti ngiwatmo ket dimo kaluban!

Anian!

Aminen a pagsayaatan dagiti adda iti poder

Kas iti appo ti bariwengweng

Ti presidente dagiti kararagtayo

Ti presidente dagiti amin a panagparintemengtayo

Ti presidente dagiti amin a panagdawattayo iti kaasi

Kadagiti amin a sasanto, iti man Piat

Wenno iti Nangisit a Kristo:

Amin, amin dagitoy ket nagtamedanan

Iti panagdawat ti lawag kadagiti pimpiman.

Ngem, a, ta, makaammo ti tao a kuneng

Makaammo ti panagdanum ti tumeng

Panagkutukot daytoy saan a gapu iti buteng

No ti aliaw manipud iti bisin

Iti bunggaria dagiti sagrapen

A kadagiti sulinek ket mangilin

Tapno iti nagan ti kiraos ket ti pannubbot

Kadagiti amin a pannusa nga il-iliwen

Pangkissay kadagiti babantot iti barukong

Kas iti abaga tapno kadagiti rugi ti darepdep

Ket ti paripirip dagiti pinggan a manglanglangit.

2

Ti Ina dagiti Tagainep a Kiaw, ti kayatna

A sawen, isuna a kadagiti aldaw ti panagmusiig

Ket ti pannakaibangon ti lasag ti ili

Manipud kadagiti agrakaya a panggep

Ti diktador kas iti asawana a balitungeg

A no agsangit ket agdara ti matana a suitik

Nga agipangres kadagiti amin a ladingit

Para kadagiti ubbing a parparagsit

Isuda nga awanan iti masakbayan

Isuda a kadagiti walang ken daldalan

Ket ti maamitan a pannakaiyaw-awan.

Awagan no kua ti nagan

Tapno agsublit’ naggapuan

Ti awag kadagiti umuna nga oras a mabigatan

A nagpakada kadatayo amin a pinimpiman.

3

Dagiti amin a damag a kayatko a mammuan

Uray kadagiti baet dagiti nagkaadu a panaglagaw

Itan ta maitabon maysa manen nga am-amangaw.

A Solver Agcaoili

Hon, HI/Sept 2/09

Ka Rene, Bannuar

(Idi Viernes, Junio 5, 2009 tinambanganda ni Ka Rene Penas. Napadso, iti isu met laeng a daga ti Sumilao nga inlablabanna. Damag manipud iti diario)

Ka Rene: saan a sika dagiti ganggantil a birbirokenmi

Kadagiti kalsada wenno lungon wenno karatula.

Saan a ti maudi a panagdiskurso maipapan 

Iti tagainep ti ili ken lung-aw ken biag a nasaliwanwan

Iti labes dagiti ladawan maipapan iti dadaulo

A no umisem ket bangbangir, adayo iti pugto 

No aso ti kasango wenno buaya a nasikap

Sika ket ti batalion dagiti balikas ti ridap!

Ti moral a tulag nga iti pannakapadso 

Ket ti panagungar dagiti arapaap ti aklo 

Iti kadi ulimek a nariparmo saguday panaggao

Iti banga nga iti sarita dagiti malak-am, rag-o!

Ti daga nga iti agkalkallautang a kararua

Ket ditoyto met laeng a mapasag, agpatingga

Tapno matagikua dagiti mainaw a darepdep

A kadua dagiti rebelde nga agsapa, isuda nga iti anep

Ket kabinnulig iti dangadang a di mamingga!

Ngem ita, Ka Rene, a kabsat dagiti amin pia

Awankan iti denna tapno dumngeg iti kasaba

Sagrado a sao, rugi't tured ken panagsagaba

Tapno iti kada addang iti kilokilometro a kalbario

A manipud iti Sumilao iti unget ti ili nga agsisilpo

Ket itayag ti gemgem tapno iti rabii dagiti saem

Sika ken ti buteng ket kadagiti talinaay agilem.

Saan a kas karina ti agbiag, Ka Rene

Kadagiti a kanito ti panaghelehele

Ta datayo a babassit ket kadagiti laeng sulsuli

Ditoy a ti trono ket ipaayda a kas limos a kaasi

Tapno ditay makuna a maipukkaw

A ti linteg ket maysa a talimudaw!

Ita, ita ken ti naannayas a pagibbet

Balikas nga iti barukong imet-imet

Ita ta maysakan a bangkay, kas iti sipnget

Nga iti pannakapadso kasta met ti ranget

Ita ta buybuyaennakan ti pakasaritaan naipatli

Kenka nga itedmi ti pammateg agyaman nga ili.

Ka Rene, inkan sumaklang iti Namarsua't linteg

Iti sidong dagiti anito sadiay a kadakami dumngeg

Dinakam liplipatan kadagiti aginaldaw a gera

Nga iti nagan ti ili ket makasapulkam grasia.

Aginanaka ngarud kadagiti pammasbas ti angin

Ket ti kappia ti pul-oy a kadagiti bangkag agtaklin   

Ket manipud iti tedted ti dara iti daga ti Sumilaw

Ditoykaminto nga agparintumeng agdawat silaw

Ta sika ti bannuarmi, sika a Ka Rene ti ili

Sika ti santifikado a mangibabaet kadakami.

A Solver Agcaoili

Manila, Filipinas/Junio 5, 2009